İsveç ‘i tanıyalım

 

Yaptığım gözlemler sonucu anladım ki İsveç hakkında bilgi sahibi olmayan sayısı maalesef  çok fazla .Üstüne üstlük İsveç ve İsviçre yi karıştırıyorlar ki en sinir olduğum olaydır .  Belli mi olur belki  günün birinde yolunuz düşer .Hatta umarım herkesin yolu bu güzel ülkeye düşer  ! Hadi gelin beraber tanıyalım …

İsveç

Gamlastan a bakış

İsveç , Norveç ve Danimarka dan oluşan İskandinav ülkelerinden biridir .9.5 milyon insan yaşar ,kışlar soğuk ve uzun yazlar sıcak ama kısadır .Dünyanın refah seviyesinin en yüksek olduğu 6. ülkesidir ama intihar oranının oldukça yüksek olduğu ülkedir.  Yüzölçümü Türkiye nin yarısı kadardır ama tamamında yaşamak mümkün değildir. Avrupa birliği ülkesidir ;shengen vizesi ile gidilir  ama Kronu kullanmaktan vazgeçmemişlerdir. Nato ya üye olmayan  demokratik bir  ülkedir ama  anayasal monarşi ile yönetilirler . Çok ciddi bilgiler verdim sıkılmışsınızdır.O zaman biraz da yaşam ve sadece İsveç’ te görebileceğiniz , sadece İsveç ‘te yaşanabilen olaylardan bahsedelim .

Garip bir aydınlık karanlık dengesi içinde yaşıyorlar .Tıpkı Yüzüklerin Efendisindeki  ” Orta Dünya ” gibi fantastik bir yer.Yılın yarısı az ışık yarısı resmen haram geceler … Hemen başlarken söylemiş olayım yok efendim çevre bilinci ,insan hakları , sosyal demokrasi gibi konularda üstünüze gelecek olurlarsa sakin olun sihirli sözcükleri söyleyin. Güneş ışığı ! İşte bir İsveçliyi yer ile yeksan edeceğiniz sihirli sözcük bu ” güneş ışığı ”

İsveç’ te tabii ki İsveçce konuşulur

Stockholm’de gün doğumu

Amaaa İsveçlilerin %97 si  çok çok iyi İngilizce konuşabilir. Hatta bu konu hakkında İngilizlerin biraz küfürlü bir söylemi varmış.  “F*** Swedish ” diye başlayıp bizden daha iyi İngilizce konuşuyorlar , diye devam ederlermiş. Biraz İngilizce , Almanca biliyorsanız hayatınızı çok rahat  geçirebilirsiniz .Ülke anadilleri  olan İsveççeyi 2009 da resmi dil olarak kabul etmişler , garip değil mi ?

İsveç çöpleri yakıt olarak kullanır.Ülkede üretilen çöpten daha büyük kapasiteli bir dönüştürme tesisi olduğu için Norveç ten çöp ithal ediyor .Millette ne komşular var , düşünsenize ; biri  Norveç diğeri Finlandiya ! Bir de bizimkiler geldi aklıma  🙂 Neyse komşu komşudur külüne muhtaç etmesin lütfen …

İsveç , dünyada petrolü bırakıp bio-yakıta geçme kararı alan ve uygulamaya başlayan ilk ülkedir.

İsveç – Kısmen buz tutmuş deniz

….

Kışlar  felaket zorlu , zorluğu da geceleri çok uzun  olmasından kaynaklanıyor.  Ama öyle böyle değil . Şöyle ; sabah 08:30 da ancak gün doğmaya başlıyor .Saat 14:00 de  bir bakıyorsunuz gece olmuş hatta zifiri karanlık . Buna paralel mekanlar da erkenden kapanıyor . Herkes çok erken işe başladığından erkenden de mesaileri bitiyor .Şehirde bir başkent havasından çok kırsal bir yerdeymiş havası oluyor .

İsveç- Stockholm – Skansen de bir kulübe

 

Eğitim – okul

İsveç ‘ liler dünyanın en uzun süre eğitim alan halkları .Tam 25 sene sürüyor . Finlandiya nın eğitim sisteminin aynısı burda da görülüyor .Henüz ilkokulda iken donmuş gölde çocukları  açık havada ders yaparken görebilirsiniz .Maksat doğa sevgisini ,hayvan sevgisini,  hayatta kalabilme bilgisini çocuk yaşta verebilmek. Okul demişken her lise eğitimi alan öğrenci her ay 187 usd kadar para yardımı alıyor bunun dışında zaten eğitim tamamen ücretsiz . Ülke eğitimde iyi olduğu gibi gençleri teşvikte de çok iyi  mesela Avrupanın en çok patent alan ülkesi  . Hayallerinin peşlerinden gitmeleri için sonsuz destek veriyorlar.  Nepal de İsveçli bir delikanlı ile konuşmuştum , lise öğrencisi imiş 1 yıl ara verip asya ya gezmeye gelmişti. Tek başına geldiğini söylememe gerek yoktur herhalde 🙂

fotoğraf yanıltmasın saat 14.00

İsveç’te doğum izni tam 480 gün ve babalar da bunun 60 gününü kullabiliyorlar . O yüzden sokaklarda bebeleri gezdiren bir çok babaya rastlarsınız.Gayet adilane bir olay bence . Hatta adamlar olayı aşmış evcil hayvanınız dahi doğum yapsa azami 6 aylık doğum izni var . Şaşırdınız mı ? Devam edelim o zaman eğer bebek arabası ile toplu taşıma aracına binerseniz ücret ödemenize gerek yok . önemli hatırlatma ; yollarda cici bebekler göreceksiniz  ama sakın ola sevmeye kalkmayın bundan ebeveynler hiç hoşlanmadığı gibi neden buna kalkıştığınızı da anlamıyorlar . Bebek görünce mıncıklamak bize mahsus bir hareket unutmayın !

Dünyada meclisinde en çok kadın milletvekili olan ülke  %43 ü kadın müthiş ama şaşırmadık 🙂

Sıkı durun devletin resmi Twitter hesaplarından @sweden hesabını her hafta rastgele bir İsveçli yönetiyor  . Ülkemizle arayı fazla açtık biliyorum 🙁 Şaşırmalara devam o zaman 🙂

Alakasız ama aklıma gelmişken yazayım ; musluktan  su içebilirsiniz  , kaynaktan geliyor oldukça lezzetli üstelik bu ülkede su bedava yani alo iskicim sular kesildi demedikleri gibi suya para ödemiyorlar . Şistt kıskanmayın ezer geçeriz ,  onlar kıskansın bizi :))

…..

İsveç te cafe her şey demek

İsveç nüfusunun büyük bir bölümü Ateisttir.

İsveç , dünyada fakir ülkelere en çok yardım eden ülkedir. Yıllık gelirinin % 1 nden fazlasını bağışlarmış . Gelirlerinin çok yüksek olduğunu hatırlatırım .

İsveç te “system bolaget ” denilen bir alkol satış merkezleri var . Devletin kontolündeki bu merkezler hafta içi  19 a kadar  açık , pazar asla açılmıyor .  3.5 oran ve üstü alkol başka hiç bir yerde bulamazsınız aklınızda olsun.

İsveç i bilmiyor olabilirsiniz ama markalarını tanıyor ve kullanıyorsunuz , neler mi bunlar ?

İkea , Volvo, H&M, Spotify, Skype ,Tetrapak, Scania , Ericsson, Ariston, SKF rulmanlarını işiniz yoksa bilmezsiniz ama dünyadaki nerdeyse tüm rulmanlar SKF dir . İlk aklıma gelenler bunlar oldu .Şimdi ne alaka saydın yazdın da ne oldu demeyin ülkenin nüfusu 9.5milyon demiştim taaa yukarılardaki paragraflarda  hatırladınız mı ?

Sadece İsveç te yaşanabilecek bir olayda ülkede iki kişi özel araç ve özel şoför kullanır .Bunun birini kral kullanır diğerini yalnızca özel günlerde devletin başındaki yönetici kullanır. Bir de şöyle demişlerdi ; Stockholm de kahvenizi içerken yan masanızda içişleri bakanı oturabilir , otobüste yanınızda sağlık bakanını görebilirsiniz . Şaşırdınız mı  ?  Ülkenin velihaht prensesi bizim kaldığımız hostelin olduğu adadaki üniversitede okuyormuş ve okula bisiklet ile geliyormuş. Şaşırmalara devam o zaman 🙂

Gamlastan da bir sokak

İsveç ‘te diyelim ki bir restoranda rezervasyon yaptınız , bütün masalar dolu kral gelse bile üzgünüz yerimiz yok der geri çevirirlermiş ,  korkmayın o masa sizindir.

İsveç’te insanlar Ferrari ,  Porshe kullanıp aracından iner ikinci el mağazına girer alışveriş yapar , kimse kimseye tepeden bakmaz. Hatta İsveç’ te kimse size bakmaz . Gerçekten bakmaz nasıl yani mi dediniz ? Bunu şöyle anlatırlar ; eğer bir İsveçli size 3 sn den fazla bakmışsa  ya fermuarınız açıktır , ya üstünüze ketçap dökülmüştür ya da sizden cidden çoook hoşlanmıştır. Ortalıkta hayalet gibi dolanırsınız o derece  🙂

Diyelim ki bir İsveçli ile buluşacaksanız dakikasında  orda olmalısınız aksi halde 2 dk sonra gittiyseniz arkadaşınız orada olmayacaktır . Ayrıca evlerine pek davet etmezler , siz ettiniz diyelim garipserler .

Fakat asla asosyal değillerdir mesela İsveç’te Fika zamanı diye bir olay vardır .Nedir bu fika ? 5 çayı gibi bir şey düşünün .Tatlı çörek eşliğinde kahve içmeye denir. Hadi fika yapalım derlerse kekinizi alın hemen eşlik edin ,buna hayır demez garipsemezler .

Haydi vatandaşlık alalım mı dediniz ?

İsveç ‘te yabancıların gözdesi ” sambo ” diye bir sistem var .Evlenmeden beraber yaşamak demek . İsveç vatandaşı biriyle kadın erkek , kadın kadın , erkek erkek farketmez evlenmeniz gerekmiyor sadece arkadaş olarak aynı evi 3 yıl  paylaştığınızı beyan ederseniz sambo yapmış oluyorsunuz .  Öncelikle devlete bu durumu en başından beyan etmeniz ve onay almanız geliyor . Vatandaşlık almak isteyen yabancıların başvurduğu bir yöntem fakat son zamanlarda zorlaştığı söyleniyor .Fazla mülteci aldığından adamlar haklı bir yerde . Yine de kafayı bu konuya takanlara önerim  sağlıklı güncel bilgiyi resmi makamlardan alabilirler .

İsveç hakkında bir takım bilgiler vermeye çalıştım . Harika bir ülke kendilerini tarif ederken dedikleri gibi mükemmeliyetçi bir ülke ama kışlar soğuk ve karanlık 🙁   Yine de herkesin gidip görmesini hiç değilse bir kaç gün insan gibi yaşamanın ne demek olduğunu görmesini canıyürekten isterim. bir diğer İsveç yazıma da göz atmak isteyebilirsiniz , şöyle bırakayımİsveç ,soğuk ,Abba !

sevgilerimle ,

Yazımı arkadaşlarınızla paylaşmak isterseniz

16 Comments

  1. Harika olmuş. Güzel bilgilendirici bir açıklama. İsveç hakkında daha çok öğrenilcek şeyler olduğu kanattindeyim bunlarıda yazmak gerek diye düşünüyorum bu konuda her zaman yrdımcı olurum seve seve 🙂

  2. Yazınızı keyifle okudum . Bende sambo vizesi aldım 2 yıllık ve bu ptesi gidiyorum . Yanlız uçak biletimi oslo havalimana aldım ya i norveçe. Benim merak ettiğim norveç schengen kabul ediyor .acaba ben o ülkeye uçuş yapabiliyormuyum yada istanbulda beni durdururlar mi

    1. teşekküğr ederim okuduğunuz için önceklikle .
      sorunuza gelince inanın hiç bir fikrim yok , bazen kurallara anlam veremiyor insan 🙁 konsolosluklar en güzel yanıtı verirler .çekinmeden sorabilirsiniz ..

  3. Anlattığınız nasıl bir medeniyet? Bir arkadaşım yerleşecek diye bakıyordum yazılara.Şimdi ise bende gitmek istiyorum.

    1. tercih meselesi ama soğuk ve karanlık oluşu dışında rahat bir ülke olarak anlatılıyor. çok akrabam yaşıyor isveçte onalrdan dinlediklerimi anlattım ama sıkılıp sevmeyeni de var 🙂 arkdaşadınız yerleştikten sonra bi ziyarete gidin 🙂

  4. Okurken guzel geliyor evet yazılanlar doğru .bir ekleme yapayım musadenizle..isvecte cinsiyet ayrımının olmaması konusunda bir dayatma var..özendirici reklamlar heryerde..4 yaşında dagise (kreş)giden bir çocuğa okunan hikaye kitabında bile erkek erkeğe evlenmişler..çocukları olmuş vs.. skolverket denilen Türkiye’deki milli eğitim gibi bir müessese var ve işleri güçleri bu konular.daha geçende 8 yaşındaki bir kız çocuğu erkek olmaya karar verdi,ailesi de kabul etti.ismini değiştirdi ve artık erkeklerin giyinme odasını kullanacak.sonrada ilerde nasıl bunalımlar yasıyor insanlar..bu yönlerini de es geçmeyin lütfen.biz göçmenler evet rahatız ırkçı değiller ama cinsiyet ayrımcılığı konusunda da dayatmaya varan bir yöntemleri var.cocuk yetiştirmek hiç kolay değil.

    1. evet kesinlikle haklısınız en çok sizlerin işi zor . Bu dereceye vardıkalrını bilmiyorudum doğrusu 🙁 yazıma ekleme yaparım tabii ki . çünkü iyi yönlerini de kötü yönlerini de yazmak lazım .
      teşekkür ederim ilgi ve uyarınız için

  5. “Dünyanın refah seviyesinin en yüksek olduğu 6. ülkesidir ama intihar oranının oldukça yüksek olduğu ülkedir.” Bu kadar övücü yazıdan sonra niçin intihar oranı çok fazladır. Hani gerçekten merak ettim. Mutluluk seviyesi yüksek olan bir ülke insanı niçin intihar eder. Bir çözüm yolu yok mudur.?

    1. Ne sıkıntıları var bilmiyorum ama karanlık , fazla rahat , dinsel bir takım düşünceleri cinsiyet konularına bakış , aile yapısı gibi bir sürü etken sıralanıyor . Ben pek olumsuz konular hakkında yazmayı sevmediğimden değinmedim ama her şey tabii ki bir Jamaika mutluuğu tadında değildir illa ki 🙂

  6. ab vatandaşıyım arkadasımın stockholmda evi var yanina taşınacağım.

    Otelcilik de 5 sene deneyimim var .çok iyi ingilizce biliyorum.

    Sizce iş bulabilirmiyim ? Kolay olur mu iş bulmak.

    Teşekkürler

    1. büyük bir bölümü Ateisttir diye özellikle belirttim ama Hıristiyanda var elbet , hatta müslüman sayısı da azımsanamayacak miktarlara yükseldi İsveçte .

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir