Kudüs’te görülmesi gereken yerler -1

Kudüs’te görülmesi gereken yerler eski şehir kısmındadır. Bence  şehri gezmeye  Kudüs ‘e tepeden bakan Zeytin Dağından başlanmalıdır . Kudüs ve Bethlehem şehri , Filistinlilerin esir hayatı yaşadığı El-Halil şehri  gezilebilir.  Eriha ve Lut gölü gibi bölgeler de  gezi planına bence mutlaka dahil edilmelidir.

İlk gün için plan ise söyle olabilir. Zeytindağına çıkış panoramik şehre bakış ,Yahudi mezarları arasından aşağıya iniş. Gethsemane bahçelerine , Tüm halklar Kilisesine , Meryem kilisesine , açık ise Rus ortodoks kilisesine gidiş. Yürüyerek aslanlı kapıdan eski Kudüs’e giriş şeklinde olabilir. Şimdi tek tek bu saydığım yerler  hakkında bilgiler vereyim.

ZeytinDağı

Burası eski Kudüs’e tepeden bakabileceğiniz seyir noktası . Fakat her inanç

Kudüs ‘ e zeytindağından bakış

için çok önemli olduğundan burası da paylaşılamıyor. Adım başı bir kilise , cami , türbe , mezar var. Bölge genelinde Filistinli aileler oturuyor ve Kudüs’ün diğer yerleşim yerlerine göre geri kalmışlık ve varoş bir görüntü hakim . Yine de bana güvenilir ve sevimli geldi . Hiç bir sıkıntı yaşamadık . Benim kaldığım otelde bu tepede idi ve çok şanslıydık ki  altın gibi parlayan Kubbetüs Sahra ya bakıyorduk .

Dağın en eski hikayesi ise Nuh’a kadar dayanıyor. Nuh gemisi ile kurtulduğunda suların çekilip çekilmediğini anlamak için bir güvercin uçurmuş. Güvercin günler sonra ağzında bir zeytin dalı ile geri dönmüş. . Güvercin bu zeytin dalını işte burdan getirmiş. Bugün halen ağzında zeytin dalı taşıyan güvercinin barış sembolize etmesinin sebebi budur .

Kudüs – Musevi mezarları

Musevilere için dağın önemi ; 

bir gün bekledikleri mesih gelecek ve Zeytin dağı’na inecektir. Burdan karşıya , Mabed tepesi’ne geçecek. Altın Kapı’dan içeri girerek Kutsal Kaya’nın üzerindeki tahtına oturacak ve Yahudilerin cennetinin krallığı başlayacaktır.  Peşindende dağ ile mabed arasındaki köprüden ilk dirilen Yahudiler  gidecektir. Buradaki kimi mezarların 3000 yıllık olduğu söylenmekte. Şimdilerde 150 bini aşkın mezar var  ve milyon dolarlara satılan mezar yerleri varmış. İşin garibi ise dağ bir eteği Yahudi mezarları hemen altı Hristiyan mezarları  , surlarının dibi ise Osmanlı zamanından kalan müslüman mezarlarıdır. Bu mezarların yanındaki şehrin en önemli kapısı olan AltınKapı vardır. Fakat ördürülmüş olmasına Yahudiler fena bozuklarmış . Müslümanların mesih geldiğinde geçemesinler diye  ördüklerini düşünüyorlarmış.

Yahudi mezarlarının arasından aşağıya inilince ise olay tamamen Hristiyanların tarafına geçiyor.

Kudüs – Gethsemane bahçeleri

Hristiyanlar için dağın önemi ise ;

Kudüs / tüm halklar kilisesi

Hz.İsa’ya peygamberliğin burda geldiğini ,   çarmıha gerilmeden önce bu tepe civarında yakalandığını düşündüklerinden burası çok önemli . İnanışa göre dağın hemen altındaki Gethsemane  Bahçesinede son gecesini geçirmiş ve burada çarmıha gerilmiştir. Hatta burda şimdilerde Hristiyanlarca kutsal sayılan 2000 yıllık zeytin ağacı vardır . Dalından tek bir yaprak bile koparılması yasaktır.

Gethsemane bahçelerinde bulunan Tüm Halklar Kilisesi “Church of all nations ” çok önemli kilisedir. Hz.İsa nın ayak bastığı bir kaya da burada görülebilir.

Kudüs / Meryem kilisesi

Ayrıca Gethsemane bahçelerine yakınında HZ.İsa’nın annesi Meryem dahil dedeleri ve yakınlarının mezarlarının içinde bulunduğu bir kilise vardır.  “Tomb of Virgin Mary ”  gezilip görülmelilir.

Hemen arkasında ise Saint Mary Magdelena kilisesi 5 altın soğan kubbesiyle bulunur.

Kısa Bilgi
Zeytin dağına eski Kudüs’ten ulaşım belediye otobüsleri ile mümkün ve bilet otobüse binince şoförden alınabiliyor. Taksi ve Uber de kullanımı yaygın yalnız Şabat günlerine dikkat edilmeli .

Eski Kudüs …

Kudüs / Kubbetüs Sahra

Şehirler vardır yaşarlar , eskirler , ölürler … Şehirler vardır bir ruh taşırlar ,canlıdır . Diğer şehirlere benzemez çünkü onlar size seslenip sizle konuşacak gibidirler . İstanbul’da böyledir Kudüs’te  . Aslanlı kapıdan girdikten sonra artık siz bu yüzyılda değilsiniz . Artık baktığınız her taş kutsaldır. Her yerden başka sesler gelir . Ezan,çan ,Yahudi duaları ile şehir tılsımıyla kişiyi kendine çeker  …

Mescid-i Aksa

bu şekilde başınızı örtmeli ve kıyafetiniz camiye girişe uygun olmalı

Otelimizden parıldayan kubbesi ile Kubbetüs Sahra ya ilk bakış anım çok heyecanlıydı . Altın renkli kubbesi olan Kubbetü’s Sahra şehir surlarının içinde ve etrafı bir takım medreselerle çevrili . Şimdilerde bir kaçı ev olarak kullanılıyormuş. Şehre Aslanlı Kapıdan girerseniz aynı zamanda Hz.İsa nın çile yolu denilen Via Dolarosa ‘ya da gitmiş olacaksınız .

sabah namazı Mescid-i Aksa ya giriş anımız

Aslanlı kapıdan girdikten sonra sola dönünce kalabalığı takip ederseniz  kolayca bulacağınız Hıtta Kapısına varırsınız . Bu kapıdan  Mescid-i Aksa ya girebilirsiniz  eğer yatsı namazı için gitti iseniz çıkış için ancak bu kapı açık olacaktır,aklınızda olsun . Mescid-iAksa ya giriş için toplam 9 kapı var . Diğer kapılar olan Silsile ( Zincir ) kapısı ve Pamukçular, Hıtta ve Sıbt  Kapıları en geniş ve en çok kullanılan kapılardır . Hatta ben bu dört kapıdan başkasından girildiğini görmedim.

Kapıdan benim ilk girişim sabah namazı vaktine denk geldi . Beraberce gittiğimiz tur firması çok iyi bir organizasyon  yapmıştı . Sabahın sessizliğinde dev Aslanlı Kapıdan girip tenha sokaklarda yürüyerek kutsal  adledilen  mekana girdik. Normal yaşamımda ben başımı örtmediğimden kadınların başını örtüp , pantolon yerine etek giymeleri gerektiği konusunda uyarılmıştım.  Hıtta kapısına vardığımızda ellerinde kocaman silahlarıyla  İsrail askerini bizi süzer vaziyette bulduk . Kadınlı erkekli asker grubu  gözünün tutmadığını çevirip çantasını kontrol edip, kimlik sorup hatta bazen müslüman olduğunu ispatlamasını istiyor . Bu askerlerden hemen sonra Ürdün askerleri de bulunuyor . Güvenliği içerde sağlayan yine müslüman askerlermiş. Bu kontrol sistemi 1995 de radikal bir Yahudinin Aksa camisinde kundaklama olayı yaşatmasından sonra alınan güvenlik önlemiymiş.

İçeriye  sadece müslümanlar alınıyor yanılgısı oluşturulsa da işin aslı şudur  ; gayrimüslim kişiler günün belli saatlerinde ağlama duvarı tarafından bir kaç saatliğine girebiliyorlar. Kadınların başlarını örtme zorunluluğu onlar için de var . Fakat onlar Kubbet’üs Sahra ve Aksa camisi içlerine giremiyor sadece bahçede gezebiliyorlar .

Kubbet-üs Sahra

Kubbetüs Sahra nın içindeki taş ,altında namaz kılınacak kadar yer var

Şüphesi Kudüs’te görülmesi gereken yerler listesinin başında burası vardır. İçinde Muallak taşı denilen  ki sadece biz Türkler havada durduğuna inanıyoruz . Anladığım kadarıyla Evliya Çelebinin tarifleri ile kafalara kazınmış . Gittim gördüm öyle hava da filan değil bildiğiniz  koca bir kaya sadece otasında bi oyuk varmış . Şimdilerde de içine girilebiliyor . Fakat taş ile anlatılan o kadar çok rivayet var ki insanların gözünde olağanüstü bir önemi olması doğaldır. Sadece müslümanlar içinde değil diğer tüm dinler için önemlidir.

Kudüs – içi oyuk kayanın içinde namaz kılanlar

Yahudiler Hz.İbrahim in oğlu İshak ‘ı burada kurban etmek üzere iken koç geldiğine inanırlar . İslam ise bu olayın aynısının Mekke ‘de İsmail’i kurban etmesi şeklinde anlatır . Kubbet-üs Sahra zaten kaya kubbesi demektir ve içinde sadece bu kaya vardır. Bir cami değildir ama içinde girip namaz kılınabilecek şekilde halı döşelidir. Tertemiz ve düzenli olduğu gibi iç yapısı harikadır. Cuma namazlarında ise kadınlara tahsis edilmesine açıkcası ben çok sevindim.

Bence buradan etkilenmek için çok dindar olmaya gerekmiyor . Merdivenlerden çıkarken  berrak gökyüzünün altında güneş gibi parıldayan Kubbet’üs Sahra karşınızda öyle güzel duruyor ki , görmelisiniz …

Burak duvarı

Kudüs – Minarenin altındaki kapıdan Burak duvarına giriliyor

Kudüs’ün islamiyet için önemi işte bu duvardır . Hz.Muhammed ‘in Miraç hadisesinin yaşandığı Allah ile görüştüğü ,namazın farz kılındığı o gecenin yaşandığı yer olarak bilinir . Adı peygamberi Mekke’deki evinden alıp saliseler içinde buraya Kudüs’e getirdiği Burak isimli binekten gelir.  İnsanlar kalabalık bir sıra oluşturup gün içerisinde duvarı ve Burağın bağlandığı halkayı görmek için giderler. Burak duvarı tam Yahudilerin batı duvarının arkasında denk gelir. Duvarı ve halkayı görmek orda iki rekat namaz kılmak için bir kaç merdiven inmeniz gerekmektedir. Ben sadece yukarıdan bakmakla yetindim . Kadın erkek herkesin inmesine izin veriliyor.

Aksa Camisi

Kudüs / Mescid -Aksa

Cami çok güzel bir mimari yapıya sahiptir ancak onu önemli yapan bulunduğu yerdir . Caminin sütunlar,süslemeler kimilerine göre Herod zamanından kalmadır. Caminin hemen altında bulunan Kadim Mescid denilen yer bulunur. Aşağıya inen bir rampa delhizlere , kuyulara belki Yahudilerin ulaşmaya çalıştıkları eski tapınak duvarlarına kadar giden tünellere kadar iner .  ( haliyle üstü kafesli demirler ile kapalı)

Süleyman makamı

Kudüs ‘te uğruna savaşlar verilen Süleyman’ın tapınağı yapılırken peygamber inşaa sırasında cinleri kullanır . Kendisinden çekinen cinler harıl harıl çalışırken dayandığı asasında ölen Süleymanı farketmezler bile . Zaten günlerce vücudu yere düşmez taa ki bir tahtakursu asasını oyup yere düşürene kadar . Fakat bu esnada artık inşaatta bitmiştir. İşte öldüğü yer olduğu rivayet edilen noktada türbe vardır . (Ziyaret belli saatlerde mümkün)

Mescid-i Aksa içerisinde onlarca medrese binası , şadırvan , açık havada ama gölge altında ibadet yapılması için  yapılan kubbeler bulunur. Onarımlardan biri ise Osmanlının parlak mimarlarından Mimar Kemalettin tarafından  Aksa camisi revaklarında gerçekleşir.

Mescid-i Aksa kapılarından herhangi birinden çıkıp eski Kudüs’ün görülmesi gereken diğer yerler listesine dalma vaktidir.

Zeytindağından Kudüs
Kudüs 7 Meryem kilisesi
Kudüs / Meryem Kilisesi
Kudüs/İsa nın doğum günü sabahında ayin
Yazımı arkadaşlarınızla paylaşmak isterseniz

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir